Genel

Kadın Camisinin Düşündürdükleri

 Yazar: Büşra E

cami1

 

Yukarıdaki fotoğraf Los Angeles’ta açılan kadın camisinin ilk Cuma namazından, söylenene göre 150 civarında kadın bu camide Cuma namazlarını kılmış. Neden böyle bir girişimde bulunduklarına dair açıklamaları, yıllarca, küçük ve pis yerlerde namaz kılmak zorunda kalmış, bazen ne namaz kılacak ne de abdest alacak yer bulabilmiş, bazen de namaz kıldığı yerden gitmesi istenmiş (erkeklerin yerinde namaz kıldığı gerekçesiyle) biri olarak bana çok yabancı gelmedi. En basitinden, bir caminin “bayanlar için” yeri olduğunu özellikle belirtmesi çok üzücü değil mi?

Kadın imamlığı ve caminin herkese açık olmayışı (Her ne kadar Türkiye’deki camilerin pek çoğu Cuma namazında kadınlara kapalı olsa da, bir caminin tüm Müslümanlara eşit şartlarda açık olması gerektiğini düşünüyorum.) kafamı karıştırmış olsa da,  kadınların Türkiye’den başka ülkelerde de mescit ve namaz kılma yeri konusunda sorun yaşıyor olması, beni meselenin sadece cami imkanları ve yer darlığı vs. ile ilgili olmadığını düşünmeye itti.

Şu fotoğraf yurtdışından, bir twitter kampanyasından. Ne kadar da tanıdık değil mi?

cami2

(Erkekler için alan – Kadınlar için alan. Adaletsiz, dostça değil ve kabul edilemez. #Hepimiziçinmescid)   

Suudi Arabistan’da ise Mescidi Nebevi’nin kadınlar için ziyaret saatleri oldukça sınırlıdır, Mescid-i Haram’da tavaf alanında kadınlar için ayrılan namaz yeri erkeklerinkinin neredeyse onda biridir. Hatta Kâbe çevresini tadilat çalışmalarında kadınlar alanı yıkılmışken, yerine kadınlara verilen namaz alanlarının hiçbirinin Kâbe’yi görmediği bile vakidir, herhalde Suud hükümeti dünyanın dört bir yanından Umre’ye gelen kadınların vakit namazlarını Kâbe’yi görmeden kılmalarını önemsememişti.

Bangladeş ve Pakistanlı arkadaşlarım ise kendi ülkelerindeki pek çok camide kadınlar için herhangi bir yer bulunmadığını belirtiyorlar.

Türkiye’de zaten kadınların camiye gelmemelerini tavsiye eden ve bunu hararetle savunanlar bir yana, camilerin de kadınların namaza gelmesini teşvik ettiği söylenemez. Diyanet’in son yıllarda yapmaya çalıştıkları umut verici olsa da, cami konusunda hala şanssızız. Pek çok camide kadınlar için abdest yeri yok, abdest almak için pislik içinde bir tuvalet ve lavabo kullanmak ve bunun için para ödemek zorundasınız. (Erkekler yine iyi tabii rahat rahat şadırvanlarında bedavaya abdest alırlar.) Sonrasında camiye girdiğinizde kendinizi küçücük özensiz bir namaz alanında bulursunuz. Bazen kadınlar için ayrılmış alan aslında ayakkabı dolapları için ayrılmış yer bile olabiliyor, tecrübeyle sabit. Kadınlar küçücük mescitlerde namaz kılmak için sıraya girerken; erkek mescitleri, cami alanları bomboş durabiliyor. Bizzat kendiniz bile çekinebiliyorsunuz orada namaz kılmaya yasaklı bölgeymişçesine. Peki, neden restoran mescidinden camiye ve pek çok yerde mescitlerde ana alanlar erkeklerle aitken, kadınlara ikincil bir alan layık görülüyor?

Vakit namazları için bunlar sıradan şeylerken, iş cuma namazında daha da garipleşiyor. Tüm alan erkeklere veriliyor, kazara orda bulunsanız çıkmanız isteniyor, namaz kılma niyetiyle gittiğiniz camide, görüntüsü ve varlığıyla cemaatin huzurunu bozmaya gelmiş bir varlık muamelesi görebiliyorsunuz. Cumanın erkeklere farz olduğu ve farzın öncelenmesi gerektiği bir savunma olabilir evet ama neden cuma namazına da kılmak isteyen bir kadının namazı değerli olmuyor?

Tüm bunlar kadınların ibadetinin yeteri kadar değerli görülmediğini ya da umursanmadığını hissettiriyor.

21 Yorum

  • mansur
    23 Mart 2015 - 15:12 | Permalink

    bunun sorumlusu diyanet mi yoksa algılarımız mı bilmiyorum.

    fakat, küçük bir cuma hutbesiyle bütün düzen değişebilecekken ( benim bildiğim erkekler–çocuklar-kadınlar) diyanetin buna müdahale etmiyor olması çok enteresan. bu ve bunun gibi değişiklikler yapılabilecekken neden duruluyor, anlamıyorum.

    teşekkürler reçel.

  • denizadiyamab
    23 Mart 2015 - 16:09 | Permalink

    Yaziyi beğendim fakat üzerinde düşünülmesi gereken bir nokta var.Cuma suresinin 9. Ayetinin sirf erkeklere özgü olmadığını Ey İman edenler kapsamı içerisine kadının da girdiğini kadin-erkek hepimizin kabullenmesi lazim.

  • nimet
    23 Mart 2015 - 17:15 | Permalink

    Cumanın erkeklere farz olduğu ve farzın öncelenmesi gerektiği bir savunma olabilir evet ama haftada sadece bir kez cumaya gelen bir adamın namazı neden beş vakit namazını kılan ve cuma namazını da kılmak isteyen bir kadının namazından daha değerli oluyor?

    gercekten cok guzel bir anlatim. amcam mahalle baskisindan haftada bir lutfedip cumaya gidecek diye tesadufen ordan gecerken ezani duyup namaza durmak isteyen kadinlar engelleniyor.
    bazen caminin arka tarafalrindan ucra biryerlerden girilen abdest alma yerine veya namz kilinacak yere tek basina girerken korkuyoruz. ne kadar aci bir durum. ne kkadar utanilacak bir durum musluman gecinen bir ulke icin.

  • maryams
    23 Mart 2015 - 18:16 | Permalink

    kulturel hiyerarsi. eski usulde,sofraya once erkekler oturur,kalkar arkasindan evin yasli kadinlari(kaynanalar) sonra (tabi sofrada bise kaldiysa)gelinler,genckizlar… camide bulunmanin “kulturce” onaylanmasi icin de;once erkek sonra yasli kadin sonra genc kadin olman gerekir gibi gozukuyor.

    • maryams
      23 Mart 2015 - 18:17 | Permalink

      yalniz ilk resimde kadin imam var sanirim. arastirilinca kadinin hangi meselelerde ve ne sekilde imamlik yapacagi bellidir.bu resimdeki tabloyu onaylamiyorum

      • Ayse
        24 Mart 2015 - 00:07 | Permalink

        Bizim ulkemizde cok yabanci olsa da, yurt disinda yalnizca kadinlardan olusan bir grup varsa, bizim gibi ayri ayri kilmiyorlar. Bir kisi imam oluyor ve kadinlar yaninda saf tutup cemaatle namaz kiliyorlar. Safi mezhebi ve bazi diger mezhepler buna cevaz veriyor ki zinhar haram olan bir seye zaten cevaz veremezler. En basta garip gelmisti ama simdi nerede bir cemaat var, hemen ben de tekbir getirip ekleniyorum.

        • maryams
          24 Mart 2015 - 14:33 | Permalink

          sizinde belirttiginiz gibi kadin on safta tek duramaz.kadinlarin ortasinda imamlik yapar. pembe otobuslere karsi cikip kadin camii ni niye savunalim,erkek camisi ne kadar abes ise kadin camisi de oyle abes oldugu asikar

          • maryams
            24 Mart 2015 - 14:37 | Permalink

            kadin erkegin beraber bulundugu camiide de, kadinin imamlik yapmasinin sartlarindan biri olan”erkegin bulunmamasi”durumu pek olmayacagindan ,kadin imama gerek de kalmaz.

  • esra
    23 Mart 2015 - 19:14 | Permalink

    Selam, yazı kadınların her zaman yaşadıklarını güzelce özetlemiş, inşallah güzel bir farkındalık yaratır ve ardından da çözümler getirir. Umut dünyası… Şimdiye kadar namaz kıldığım mescitler arasında (ki bunlara mescidi Haram ve mescidi Nebevi’de dahildir), Mescidi Aksa’da bir tek kendimi kadın olarak ikincil pozisyonda hissetmedim. Vakit namazlarında kadınlar ve erkekler tamamıyla aynı mescidi kullanmakta, kadınlar bir paravan gibi ayrımlarla mihraptan, minberden ve mescidin ruhundan uzak tutulmamakta, ayrıca cuma namazlarında Kubbetüssahra tamamıyla kadınlara ayrılmakta. Dünya üzerinde güzel örnekler mevcut, umutlarım tükenmiş değil, lakin Türkiyede “erkek alanına” ayağını basan kadın (namaz vakti veya değil) yadırganıyor, fiziksel şartlarını iyileştirmeye çalışırken kadın alanlarının, zihinleri de değiştirmeye çalışmak eş zamanlı olmalı.

  • Ayse
    24 Mart 2015 - 00:04 | Permalink

    Merhabalar,

    Bu konu benim de uzun zamandir uzerinde dusundugum bir konu, hele ki Londra’da basima gelenlerden sonra. Londra’da tatildeyken telefon uygulamasindan en yakin mescidi bulduk namazin cikmasina yarim saat varken. Giris kat kilitliydi ve “sister”larina yer olmadigi yaziyordu. Ikinci kata ciktim, 10 kadar erkek uyuyorlardi. Biri uyandi ve kendisine abdest almak ve namaz kilmak istedigimizi soyledim. Yer yok, dedi elbette :) Hatta birisi gozunun birini acip eliyle kiskisladi beni. Bari abdest alalim diye sordum; asagida, dedi. Asagiya inecektim ki birilerinin oldugunu gordum. Hasili bizim namaz kacti ve ben 5 dkda abdesthaneyi bosaltip 1. kattaki odanin kilidini acabilecekken acmayan “brother”larima intizar ettim. Ah abdestim olsaydi, ibret-i alem olsun diye o kapinin onunde namaz kilardim ya, kismet. Bu arada yine Amerika’da baslatilan bir kampanya var Unmosqued diye ayni isimli yaptiklari filme atfen.

    Ayrica, belki biraz abartili bir dusunce olacak ama toplumumuzun aliskanliklarina bakiyorum ve iliski kuruyorum. Misafir gelince evinde oturma odasi ve salon imkanlari olan kisiler, genellikle kadinlarin ve beraberindeki cocuklarin sayisina bakmadan (tabii ki cocuklar annede) erkeklere ferah salonu, kadinlara dar oturma odasini layik gorurler. Mescitteki uygulamalara bir de “kadinin evinde kilmasi daha makbul fitne :)) cikarmamalari icin” dusuncesi eklenince kacinilmaz son gerceklesiyor. Mescitlerde bize de yer olana kadar savasmaya devam!

    • leyla
      24 Mart 2015 - 08:56 | Permalink

      En yakin mescidi gosteren uygulamayi cok merak ettim dogrusu:)

      • Ayse
        24 Mart 2015 - 11:20 | Permalink

        Foursquare’de mosque yazınca çıkmıştı aslında. Orası Islamic Center gibi bir şeydi.

  • nurhan
    24 Mart 2015 - 12:30 | Permalink

    Tam üstüne basılmış bir konu daha bı yüzden ´ümetin erkeklerinden şikayetçi olacağım `demeyenimiz varmı¿
    Cuma namazını geçiniz sonrasında da camini yarısı boş olmasına rağmen ´size ait` alanı boşaltmaz ve kısa öğle arasında vakit namazınızı kılmanıza da müsade etmezler.. çocukların ve kadınların camiden uzaklaştırılması ve camilerin işlevsizleşmesi taştan heybetli binalar olmaya doğrugitmesi ve mescitlikten uzaklaşmasınıda beraberinde getiriyor.. cami sadece varlığıyla doğal bir ilim ve irfan merkezi olabilirdi ama kadınsız bir sonraki nesle kadar sınırlı bir kültür olarak kaldı..

  • Altan
    26 Mart 2015 - 10:11 | Permalink

    Kur’an’a göre, yani Cuma suresi 9 ayet’de cuma namazi icin genel cagri vardir, yani burada cuma hem kadinlara hemde erkeklere farzdir. Ve yine Peygamberimiz bizatihi kendi zamaninda kadinlar namaza geldiginde “Allah’in kadin kullarini Allah’in mescidinden uzaklastirmayin“ diye hitap ediyordu. Fitne diye diye kadini hic olmadigi kadar disladilar. Kadinlar cuma namazina, bes vakit namaza, cenaze namazina ve savasa bile giderler, örnek Uhud savasi, orada kadinlar hem kilic kullandi hemde yaralilarin bakimini üstlendi – fitne bunun neresinde? Hz. Peygamber zamaninda ashabin, kadin-erkek beraberce abdest aldiklari, mescide giderek Peygamber’in arkasinda namaz kildiklari, cemaatle namazlara devam ettikleri, Peygamber’in kadinlarin mescitlere gitmekten alikonulmamasini emrettikleri bazi hadislerden anlasilmaktadir (Buhari, nikah, 116: Ibn Hanbel, 2/76). Hatta Peygamber döneminde Mescidi Nebevi’nin kapilarindan birinin kadinlara tahsis edildigi bilinmektedir. Kadinlar ayrica erkeklerle birlikte Peygamberin konusmalarini’da dinlemistir. Sahsen Diyanet’in bir an önce kendine gelmesini ve kadinlardan helallik istemesini, ayni zamanda toplum üzerinde bu cahil zihniyeti temizleyip yeniden bir insa projesi icin calismali.

    Son olarak sayin Alev Alatli’nin kullandigi baglamda;
    Bu yaptiklariniz belki yasal olarak sucsuzluktur, ama HELAL DEGILDIR..

  • Pingback: Kadın Camisinin Düşündürdükleri | Budamedya

  • Ahmet Hamdi
    7 Nisan 2015 - 11:03 | Permalink

    Sofradaki yerini daha yeni kazanmış Kadınlara,
    Erkeklerin sol kaburgasından yaratıldıkları hatırlatılmalı
    Sosyal Hayattaki yer kazanma mücadeleleri tez zamanda sekteye uğratılmalıfır,
    Zira bu gidişle kadınlar,erkeklerin egemen anlayışının üzerine çıkacak ve toplumun hiyerarşik yapısını bozacaklar.
    Kadın kim ki camide namaz kılsın,
    Kadın kim ki sokakta dolaşsın
    Kadın kim ki camide saf tutsun

  • Sümeyye
    28 Nisan 2015 - 23:59 | Permalink

    Yalnız cuma namazının farziyetini belirten ayet bir cinsiyet ayrımından soz etmemektedir. Yani cuma kadına da Erkeğe de farzdır, bunu once kadınlar düzeltmeli, bu ayetteki emri üzerine alınmalıdır

  • Meryem
    6 Mayıs 2015 - 21:23 | Permalink

    Yazının “Cuma namazı erkeklere farz olduğundan öncelik olması” kısmını düzeltmeniz büyük önem arz ediyor çünkü cuma namazı Kuranda belirtildiği gibi hem kadınlara hem erkeklere farzdır. Ortada düpedüz ayrım var yani.

  • Maryams
    7 Mayıs 2015 - 21:52 | Permalink

    Cuma namazi ” hasta, cocuk, kadin”a farz degildir.(hadisi serif) peygamber sav, sahabe ve yine diger seleflerimizin uygulamasi da Boyle olmus, hicbir kadin katilmadigi Cuma yada bayram namazi icin kinanmamistir.sebebi her akil sahibinjn hikmetine vakif olabilecegi gibi bu kimselere zorluk ve yuk yuklememektir. Fakat yazida da belirtildigi gibi kimse, engelli birinin yada kadinin cumaya gelmesinj -yer problemine sebep olsa da -farz degldir diye engelleyemez, hakki yoktur.

    • melis
      5 Ekim 2016 - 22:37 | Permalink

      Bu yorumu neresinden tutsam elimde kaliyor. Hadisi ayete oncelediginiz, yani ayete ragmen sadece hadisi gecerli varsaydiginiz icin ve; zihinsel veya fiziksel bir ENGEL dolayisiyla sorumlu tutulmayan insanlarla kadinlari ayni kategoriye koydugunuz icin yorumunuzu sorunlu buluyorum. Kadinin engeli nedir sizce bunu hic dusundunuz mu? Bu konuda zihnimdeki bulanikligi durultabilecegini dusunen varsa cevap versin lutfen. Ayrica hicbir kadinin cuma ya da bayram namazina katilmadigi icin kinanmadigindan bahsetmissiniz. Ayeti bosverelim ve toplumun kinamasina gore hareket edelim degil mi? Erkekler de kinanmamak icin camilere akin etsinler degil mi? Toplum tarafindan kinanmamak cok daha onemli cunku. Son olarak, yer problemine sebep olsak da biz yuzsuzluk yapip gidebiliriz degil mi camiye siginti gibi, istenmedigini bile bile?

  • Mustafa
    12 Mayıs 2015 - 13:46 | Permalink

    Bir Erkek olarak (sanki insanlik yetmiyormus gibi -ac ikinci parantez; o da ne kadar tutarli mechul. kapa ikinci parantez) yukaridaki yorumlarinizi giderek artan bir merakla okudum. Tanri yazarlik ya da cok bilmislik erdemlerimi varmis gibi yapip satma yerine temiz bir soru aklima geldi paylasmak istedim.

    Mustafa Akyol’un sanirim ilk kez gufteledigi bir ezgide, nasil olur da Kabe’de o Allah’in en mahrem yerinde cinsiyet ayrimi yapilmadan tavaf yapiliyor da diger tum ibadetler yukarida belirtilen orneklerle insan iradesi ile bayanlara sinirlandiriliyor ?

    Buradan tum ibadetlerimizi artik omuz omuza yapalim durtusune varmak yerine, acaba Allahin kul kavramina verdigi oneme bir patika cikarabilir miyiz bunun pesindeyim. Bayanlarin toplumun cinsiyetlere yukledigi rolleri kabullenmek yerine Allah’in cizdigi hudutlar ile bu meseleyi ateslendirmeleri en buyuk arzum. Hemcinslerimin toplumun hemen her alanina sindirdikleri o agir nahos guduleriyle motiflendirdikleri erkeklik ozerkligini, ancak bu sekilde kaziyarak cikarabileceklerine inaniyorum.

    Ama en buyuk kaygim meselenin bilindik kavramlara takilip (feminizim, felsefe, biat, hikaye, toplumdan kadinin rolu, ezilen kadinlar, soyle olan kadinlar boyle olan kadinlar, aslinda olmayan kadinlar, degersizlesen kadinlar vs.) yine ferini kaybedip silik bir huviyetle bir kenarda unutulmasi. Bence yeni nesil bu konuda daha duyarli ancak bilgiyi “cikar amacli” tukettiklerinden uzun soluklu cozumlere uzaklar ya da daha guncel tabirle “kafa yormuyorlar”

    Umit ederim, bu konu daha renkli, daha derinlikli (din felsefesini de icine katacak kadar) ve hatta daha keyifli platformlarda paylasilsin ve “islam’da kadina bakis” basliklari yerine Kullugun bayan zerafetiyle ne boyutlarda yasanabilecegi ornekleyen derinlikli analizler ortaya ciksin. Eminim sadece Turkiye degil tum dunya bundan buyuk fayda gorur.

  • Bir Cevap Yazın

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir